Zaloguj się
Polska

Tłumacz przysięgły w Polsce: kto nim jest i jak sprawdzić poświadczenie

Tłumaczenie poświadczone to nie „tłumaczenie z pieczątką”. Zawód jest regulowany ustawą, a samo poświadczenie musi zawierać konkretne elementy — po nich urząd pozna, czy dokument jest ważny. Poniżej: kto ma prawo poświadczać, co musi znaleźć się na tłumaczeniu, jak zweryfikować tłumacza i jedna zasada, o której najczęściej nie wiedzą sami zainteresowani — części nazw w dyplomie tłumaczyć NIE wolno.

W skrócie

  • Prawo do zawodu daje dopiero ślubowanie i wpis na listę Ministra Sprawiedliwości (art. 6 ustawy). [8]
  • Poświadczone tłumaczenie ma pieczęć z numerem na liście i numer repertorium (art. 18). [8]
  • Tytułów zawodowych, stopni i nazw uczelni w dyplomie nie tłumaczy się — zostają w języku oryginału. [1]
  • Apostille stawia się na dokumencie, nie na tłumaczeniu; opłata 60 zł. [10]

Kto może być tłumaczem przysięgłym

  • Zawód regulowany jest ustawą z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego. Określa ona warunki i tryb nabywania oraz utraty prawa wykonywania zawodu, a także zasady jego wykonywania (art. 1 ust. 1). [8]
  • Tłumaczem przysięgłym może być osoba, która m.in. zna język polski, ma pełną zdolność do czynności prawnych, nie była karana za przestępstwo umyślne, przestępstwo skarbowe lub nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu obrotu gospodarczego, ukończyła studia wyższe oraz złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin na tłumacza przysięgłego (art. 2 ust. 1). [8]
  • Obywatelstwo nie musi być polskie: ustawa dopuszcza także obywatelstwo państwa członkowskiego UE, państw EFTA — stron umowy o EOG, Konfederacji Szwajcarskiej oraz — na zasadach wzajemności — innego państwa (art. 2 ust. 1 pkt 1). [8]
  • Samo zdanie egzaminu nie wystarcza. Prawo wykonywania zawodu powstaje dopiero po złożeniu ślubowania i wpisaniu na listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości (art. 6 ust. 1–2). [8]

Co tłumacz przysięgły ma prawo robić

  • Ustawa wymienia trzy uprawnienia: sporządzanie i poświadczanie tłumaczeń, sporządzanie i poświadczanie odpisów pism w języku obcym oraz tłumaczenie ustne (art. 13). [8]
  • Osobne uprawnienie, o którym rzadko się pamięta: tłumacz przysięgły może SPRAWDZIĆ I POŚWIADCZYĆ tłumaczenie sporządzone przez inną osobę (art. 13 pkt 1). Nie trzeba więc zaczynać od zera, jeśli tłumaczenie już istnieje. [8]
  • Tłumacz jest zobowiązany wykonywać zadania ze szczególną starannością i bezstronnością oraz zachować w tajemnicy fakty i okoliczności, z którymi zapoznał się w związku z tłumaczeniem (art. 14 ust. 1). [8]

Po czym poznać prawidłowe poświadczenie

  • Pieczęć nie jest dowolna. Zawiera w otoku imię i nazwisko tłumacza, a w środku wskazanie języka, w zakresie którego ma uprawnienia, oraz jego pozycję na liście tłumaczy przysięgłych. Zamawia ją — na koszt tłumacza — Minister Sprawiedliwości w Mennicy Polskiej (art. 18 ust. 1). [8]
  • Na każdym poświadczonym tłumaczeniu wymienia się pozycję, pod którą jest ono odnotowane w repertorium (art. 18 ust. 2). Brak takiego numeru to sygnał ostrzegawczy. [8]
  • Na tłumaczeniu należy stwierdzić, czy sporządzono je z ORYGINAŁU, czy z tłumaczenia lub odpisu — a jeśli z odpisu, to czy odpis jest poświadczony i przez kogo (art. 18 ust. 2). [8]
  • Forma elektroniczna jest dopuszczalna: tłumacz może poświadczyć tłumaczenie kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 18 ust. 1a). [8]

Jak sprawdzić tłumacza przed zleceniem

  • Lista tłumaczy przysięgłych jest jawna i prowadzi ją Minister Sprawiedliwości (art. 6 ust. 2). Wyszukiwarka pozwala filtrować po języku, mieście, województwie, imieniu i nazwisku oraz numerze na liście. [9]
  • Uwaga na zakres wyszukiwarki: nie obejmuje ona danych osób zawieszonych w wykonywaniu czynności tłumacza przysięgłego. Brak wyniku może więc oznaczać także zawieszenie. [9]
  • Numer z pieczęci to ta sama pozycja na liście, po której można wyszukać tłumacza — pieczęć i rejestr sprawdza się nawzajem (art. 18 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2). [8]

Czego NIE wolno tłumaczyć w dokumentach o wykształceniu

  • W tłumaczeniu dokumentów dotyczących wykształcenia należy przytaczać W JĘZYKU ŹRÓDŁOWYM tytuły zawodowe, stopnie naukowe i tytuły naukowe oraz nazwy szkół, uczelni i innych instytucji kształcących, a także nie wyrażać żadnych sądów wartościujących ani stwierdzeń o równoważności poziomu wykształcenia. Zasadę tę sformułowano w § 46 Kodeksu zawodowego tłumacza przysięgłego, w ślad za wytycznymi Komisji Europejskiej, Rady Europy i UNESCO/CEPES. [1]
  • To nie formalność. Przetłumaczenie tytułu zakłada jego OCENĘ, a ta należy wyłącznie do ekspertów od uznawania wykształcenia. Dlatego regułą powinno być podawanie uzyskanego za granicą tytułu lub stopnia w wersji oryginalnej, bez tłumaczenia. [1]
  • Tłumaczenia zawierające przyrównanie zagranicznego tytułu do jego polskiego odpowiednika NIE POWINNY BYĆ AKCEPTOWANE — taka praktyka rodzi przekłamania i utrudnia rozpoznanie, z jakim dokumentem o wykształceniu mamy do czynienia. [1]
  • Równoważność tytułu lub stopnia może zostać określona wyłącznie na podstawie umowy międzynarodowej przez uprawnione organy, a w razie braku takiej umowy — w drodze nostryfikacji. [1]

Apostille: na dokument, nie na tłumaczenie

  • Apostille to poświadczenie urzędowego charakteru dokumentu krajowego, potrzebne, gdy ma on być użyty za granicą — potwierdza podpis, stanowisko podpisującego i autentyczność pieczęci. [10]
  • W Polsce apostille na większości dokumentów wydaje Ministerstwo Spraw Zagranicznych, ale NIE na wszystkich: dyplomy uczelni — Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej (NAWA), świadectwa szkolne — Ministerstwo Edukacji Narodowej, dokumenty szkół artystycznych — Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Złożenie wniosku w złym urzędzie kosztuje tylko czas. [10]
  • Opłata wynosi 60 zł za każdy poświadczany dokument. Sprawy załatwiane osobiście w miarę możliwości kończą się w trakcie wizyty; wnioski nadesłane korespondencyjnie realizuje się do 30 dni od wpływu. [10]

Dane na podstawie wymienionych niżej źródeł urzędowych (stan: sierpień 2026). W konkretnej sprawie rozstrzyga urząd przyjmujący dokument — warto sprawdzić jego aktualne wymagania. Nie przyjmujemy dokumentów do tłumaczenia.

Zapytanie do tłumaczy przysięgłych

Napisz krótko, czego potrzebujesz. Przekażemy zapytanie tłumaczom przysięgłym zarejestrowanym u nas — ten, kto je przyjmie, skontaktuje się z Tobą bezpośrednio ze swoją ofertą.

Wyślij zapytanie do tłumaczy

Jesteś tłumaczem przysięgłym?

Lingverra tworzy precyzyjne tłumaczenie w układzie oryginału i ułatwia pracę nawet o 95 % — sprawdzasz oznaczone miejsca, poświadczasz i odpowiadasz za tłumaczenie.

Zobacz Lingverrę dla tłumaczy

Źródła

Wszystkie powyższe informacje pochodzą ze źródeł urzędowych:

  1. ENIC-NARIC Polska (NAWA) — Zasady tłumaczenia dokumentów w procedurze uznania wykształcenia
  2. Ministerstwo Sprawiedliwości — Tłumacze przysięgli (lista, ustawa z 25.11.2004)
  3. NAWA — nostryfikacja dyplomów ukończenia studiów
  4. Umowa PL–UA o pomocy prawnej z 24.05.1993 r., art. 15 (Dz.U. 1994 nr 96 poz. 465)
  5. NAWA — Apostille dla ukraińskich dyplomów i świadectw
  6. Umowa PL–RF o pomocy prawnej z 16.09.1996 r., art. 15 (Dz.U. 2002 nr 83 poz. 750)
  7. Ministerstwo Sprawiedliwości — obrót prawny z Federacją Rosyjską
  8. Ustawa z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego — tekst jednolity (Dz.U. 2017 poz. 1505)
  9. Ministerstwo Sprawiedliwości — wyszukiwarka listy tłumaczy przysięgłych
  10. Ministerstwo Spraw Zagranicznych — Apostille
  11. Transkrypcja zagranicznego aktu stanu cywilnego — procedura urzędu stanu cywilnego (portal samorządowy gov.pl)
  12. Konwencja nr 16 o wydawaniu wielojęzycznych odpisów skróconych aktów stanu cywilnego (Wiedeń 1976, Dz.U. 2004 nr 166 poz. 1735)
  13. Krajowy Rejestr Karny — koszt zaświadczenia o niekaralności
  14. Gov.pl — Uzyskaj zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego
  15. Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty — tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 37)
  16. Ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej — tekst jednolity (Dz.U. 2011 nr 174 poz. 1039 ze zm.)
  17. NIPiP — przyznawanie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej cudzoziemcowi (art. 35 i 36)
  18. Ministerstwo Zdrowia — prawo wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej na określony zakres czynności (art. 35a)
  19. Ustawa o kierujących pojazdami — tekst jednolity (Dz.U. 2025 poz. 1226)
  20. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 5.08.2025 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. 2025 poz. 1073)
  21. UN Treaty Collection (MTDSG) — Convention on Road Traffic (Wiedeń, 8.11.1968): lista stron
  22. Gov.pl — Wymień zagraniczne prawo jazdy na polskie
Wymiana zagranicznego prawa jazdy na polskie: kiedy tłumaczenie jest potrzebneLekarz i pielęgniarka: tłumaczenie dyplomu i dokumentów dla polskich izbAkty stanu cywilnego i zaświadczenie o niekaralności dla polskich urzędówTłumaczenie aktu urodzenia i zaświadczenia o niekaralności w NiemczechTłumaczenie do uznania zagranicznych dyplomów w NiemczechTłumaczenie do uznania zagranicznych dyplomów w AustriiTłumaczenie przysięgłe do oceny zagranicznego dyplomu w HolandiiTłumaczenie poświadczone do uznania zagranicznego wykształcenia w CzechachTłumaczenia dla szwajcarskich instytucji: poświadczenie, notariusz, apostilleTraducteur agréé: kiedy i jak przetłumaczyć dokument we FrancjiTłumaczenie przysięgłe i asseverazione: jak to działa we WłoszechTłumaczenie poświadczone w Irlandii: kto tłumaczy, a kto poświadczaTłumaczenie przysięgłe i uznawanie dyplomów (homologación) w HiszpaniiPolskie dokumenty w HiszpaniiApostille i legalizacja dokumentów w Holandii
Ten kraj także w: English Русский Українська

Poświadczenie według kraju