België

Beëdigde vertaling in België

Anders dan in Nederland schrijft de Belgische wet de slotformule wél voor — woordelijk, met een vaste volgorde. En sinds eind 2022 is de stempel vervangen door de elektronische handtekening.

De beëdigd vertaler en het nationaal register

Een beëdigde vertaling wordt in België gemaakt door een «beëdigd vertaler» of «beëdigd vertaler-tolk» die is opgenomen in het nationaal register voor gerechtsdeskundigen en voor beëdigd vertalers, tolken en vertalers-tolken, beheerd door de FOD Justitie. Opname gebeurt bij beslissing van de minister van Justitie of een gemachtigde ambtenaar, na advies van de aanvaardingscommissie.

Alleen wie geldig is opgenomen in het register mag de titel van beëdigd vertaler voeren. Sinds 18 maart 2022 is het register openbaar doorzoekbaar: een opdrachtgever kan dus zelf nagaan of iemand daadwerkelijk is ingeschreven, en voor welke talen.

De slotformule staat in de wet

Dit is het grote verschil met Nederland. Waar de Nederlandse wet niets voorschrijft over de vorm, legt artikel 555/11, § 4 van het Gerechtelijk Wetboek in België de slotformule woordelijk vast — inclusief de volgorde van de elementen.

De formule luidt: «Voor eensluidende vertaling ne varietur van het … naar het … Gedaan te … op …».

De stempel is vervangen door de elektronische handtekening

Vanaf 1 december 2022 vervangt de gekwalificeerde elektronische handtekening de fysieke stempel. Wie over een eID beschikt, legaliseert zijn vertaling voor gebruik binnen België dus zelf — er komt geen aparte instantie meer aan te pas. Beschikt de vertaler niet over die mogelijkheid, dan legaliseert de FOD Justitie in zijn plaats.

Is de vertaling bestemd voor het buitenland, dan wordt zij, tenzij anders bepaald, gelegaliseerd door de FOD Buitenlandse Zaken; een vertaler met elektronische handtekening kan zijn vertalingen daar rechtstreeks aanleveren.

Alleen voor de geregistreerde talencombinatie

Een beëdigd vertaler mag uitsluitend legaliseren voor de talen waarvoor hij in het nationaal register is opgenomen. Legaliseert hij een vertaling in een taal waarvoor hij niet is gevalideerd, dan kan dat volgens artikel 555/12, § 1 van het Gerechtelijk Wetboek leiden tot schorsing of schrapping uit het register. De FOD Justitie ziet toe op de kwaliteit van de opdrachten en op de naleving van de door de Koning vastgestelde deontologische code.

Opnamevoorwaarden

Wie opgenomen wil worden, legt een getuigschrift van juridische kennis voor, behaald na een door de FOD Justitie erkende opleiding; onder bij wet bepaalde voorwaarden is een volledige of gedeeltelijke vrijstelling mogelijk.

Apostille en legalisatie

Een apostille bevestigt de echtheid van de handtekening op het brondocument — niet de juistheid van de vertaling. Beide blijven zichtbaar: wordt de apostille meevertaald, dan wordt zij als afzonderlijk element weergegeven, met stempelteksten en nummers. Welke volgorde de ontvangende instantie verlangt, vraagt u vooraf na.

Namen en transliteratie

Namen volgen in de hoofdtekst de officiële paspoortspelling; de ISO 9:1995-vorm kan in een voetnoot worden vermeld. Bij Oekraïense en andere cyrillische documenten lopen die twee vaak uiteen. Zie onze pagina over transliteratie.

Hoe Lingverra helpt

Lingverra bouwt de lay-out na, geeft stempels en zegels van het brondocument als afzonderlijke elementen weer en past de juiste transliteratie toe, met markering van onzekere plekken. Uw eigen slotformule wordt automatisch onder de voltooide vertaling geplaatst. De beëdigd vertaler controleert en ondertekent — de verantwoordelijkheid blijft bij de vertaler.

Voorbeeld van de waarmerkingsformule

In België kan de formule er zo uitzien. Lingverra plaatst uw eigen formulering automatisch onder de voltooide vertaling.

Voor eensluidende vertaling ne varietur van het …… naar het Nederlands. Gedaan te …… op …….

FAQ

Wie mag in België beëdigd vertalen?
Een beëdigd vertaler of vertaler-tolk die is opgenomen in het nationaal register van de FOD Justitie, met een identificatienummer dat begint met VTI. Alleen wie geldig is opgenomen, mag de titel voeren.
Hoe moet de slotformule luiden?
Artikel 555/11, § 4 Gerechtelijk Wetboek schrijft de tekst voor: «Voor eensluidende vertaling ne varietur van het … naar het … Gedaan te … op …», gevolgd door het VTI-nummer, de handtekening, voornaam en naam, de titel en de gekwalificeerde elektronische handtekening — in die volgorde.
Is een stempel nog verplicht?
Nee. Vanaf 1 december 2022 vervangt de gekwalificeerde elektronische handtekening de fysieke stempel. Wie een eID heeft, legaliseert voor gebruik binnen België zelf; anders doet de FOD Justitie dat in zijn plaats.
Mag een vertaler elke taal legaliseren?
Nee, uitsluitend de talen waarvoor hij is opgenomen in het register. Anders dreigt schorsing of schrapping (artikel 555/12, § 1 Gerechtelijk Wetboek).
Kan ik controleren of iemand echt beëdigd is?
Ja. Sinds 18 maart 2022 is het nationaal register openbaar doorzoekbaar via JustSearch van de FOD Justitie.