Zasada wierności
Czytelnik tłumaczenia zwykle nie widzi oryginału. Musi więc z samego przekładu dowiedzieć się nie tylko, co w dokumencie napisano, ale też jak był zbudowany i czym opatrzony.
Stąd reguła: tłumaczenie odwzorowuje strukturę, nie wygląd. Nie chodzi o graficzną kopię, lecz o to, by każdy element oryginału miał w przekładzie swój odpowiednik we właściwym miejscu.
Czego nie robimy
Pieczęci się nie rysuje, godła nie wkleja, podpisu nie skanuje. Tłumaczenie z odwzorowaną graficznie pieczęcią zaczyna przypominać oryginał i to jest dokładnie ten efekt, którego należy unikać.
Zamiast tego opisujemy — słowami, w nawiasie lub kursywą, zgodnie z przyjętą w danym dokumencie konwencją, byle konsekwentnie.
Jak opisać pieczęć
Dobry opis pieczęci zawiera trzy informacje: że pieczęć w tym miejscu jest, jaki ma kształt oraz co zawiera jej treść.
- Kształt i rodzaj: okrągła, podłużna, tłoczona, suchy tłok.
- Treść odczytana — przetłumaczona, z zachowaniem układu otoku i środka.
- Adnotacja o nieczytelności, jeśli części nie da się odczytać.
Przy pieczęci tłumacza przysięgłego treść jest przewidywalna: w otoku imię i nazwisko, w środku język uprawnień i pozycja na liście (art. 18 ust. 1 ustawy). To ułatwia odczyt nawet przy słabej jakości odbitki.
Podpisy
Podpis czytelny przenosimy jako nazwisko, zaznaczając, że jest to podpis. Podpis nieczytelny opisujemy jako nieczytelny — i tu obowiązuje zasada, od której nie ma wyjątków: nie zgadujemy.
Jeżeli nazwisko podpisującego wynika z sąsiedniej pieczęci lub z nadruku pod linią podpisu, można je podać, ale ze wskazaniem źródła. Wtedy czytelnik wie, skąd pochodzi ta informacja — a to różnica między rzetelnym opisem a domysłem.
Tabele i rubryki
Tabela niesie znaczenie samą strukturą: przypisanie wartości do kolumny bywa równie ważne jak sama wartość. Rozsypana tabela zmienia treść dokumentu, nawet jeśli wszystkie słowa są przetłumaczone poprawnie.
Przy tabelach bardzo szerokich — świadectwach z wieloma kolumnami, wykazach ocen — sensownym rozwiązaniem jest strona pozioma. Lepiej zmienić orientację, niż łamać kolumny i ryzykować przesunięcie danych.
Elementy nieczytelne i uszkodzone
Fragment zamazany, ucięty przy kopiowaniu lub zniszczony oznacza się jako nieczytelny. To informacja o dokumencie, a nie przyznanie się do niewiedzy — i urząd ma prawo ją znać.
Warto pamiętać, że zła jakość kopii oraz pismo odręczne stanowią w rozporządzeniu podstawę podwyższenia stawki urzędowej o 25 %. Trudność jest więc uznana także finansowo.
Adnotacje na marginesie
Dopiski, wzmianki i pieczątki wtórne bywają najważniejszą częścią dokumentu — to one odnotowują sprostowania, zmiany nazwiska czy unieważnienie. Pominięcie ich zdarza się często, bo wyglądają na margines.
Opisuje się je w miejscu wystąpienia, wskazując, że są to adnotacje, oraz odnotowując, czy są odręczne. Jeśli dokument ma stron kilka, zaznacza się także, na której stronie się znajdują.
Co przejmuje narzędzie
Właśnie ta część pracy najlepiej poddaje się automatyzacji: jest powtarzalna, żmudna i rzadko wymaga wiedzy o konkretnej sprawie. Lingverra odtwarza układ, tabele i rubryki oraz przygotowuje opisy pieczęci i podpisów w konwencji obowiązującej dla danego kraju.
Elementy nieczytelne oznacza jako nieczytelne, zamiast zgadywać treść — to celowe rozstrzygnięcie. Weryfikacja odczytu i decyzja, co ostatecznie znajdzie się pod pieczęcią, należą do tłumacza.
Czytaj także: Tłumaczenie dokumentów odręcznych: jak poprawnie oznaczać nieczytelne fragmenty
Przeczytaj też: Dokąd trafia dokument Twojego klienta, gdy tłumaczysz w Lingverra